28/09/2021

Báo cáo này được đệ trình để thảo luận về việc trí tuệ nhân tạo, bao gồm công nghệ lập hồ sơ, ra quyết định tự động và công nghệ máy học, nếu không có các biện pháp bảo vệ thích hợp, sẽ ảnh hưởng đến việc thụ hưởng quyền riêng tư như thế nào. 

Tuy nhiên, đan xen sâu sắc với vấn đề quyền riêng tư là những tác động khác nhau đến việc thụ hưởng các quyền khác, chẳng hạn như quyền về sức khỏe, giáo dục, tự do đi lại, tự do hội họp hòa bình, tự do hiệp hội và tự do ngôn luận. Vào năm 2019  Tổng thư ký Liên hợp quốc nhận ra rằng các công nghệ mới thường được sử dụng để vi phạm các quyền, đặc biệt là của những người vốn đã dễ bị tổn thương hoặc bị bỏ lại phía sau, chẳng hạn như thông qua giám sát, đàn áp, kiểm duyệt và quấy rối trực tuyến, bao gồm cả những người bảo vệ nhân quyền. Việc số hóa các hệ thống phúc lợi, mặc dù có tiềm năng cải thiện hiệu quả, nhưng rủi ro là nó không giúp ích cho những người đang cần nhất. Trong lĩnh vực an ninh, Tổng thư ký tái kêu gọi về một lệnh ngăn chặn toàn cầu đối với vũ khí hủ diệt tự động. 

Doanh nghiệp kinh doanh có trách nhiệm tôn trọng tất cả các quyền con người được quốc tế công nhận. Điều này có nghĩa là họ phải tránh vi phạm nhân quyền của người khác và giải quyết các tác động tiêu cực đến quyền con người mà họ có liên quan. Trụ cột II của Nguyên tắc Hướng dẫn về Kinh doanh và Nhân quyền cung cấp một kế hoạch chi tiết có thẩm quyền cho tất cả các doanh nghiệp về cách thức đáp ứng trách nhiệm này. Trách nhiệm tôn trọng được áp dụng trong suốt các hoạt động của doanh nghiệp và các mối quan hệ kinh doanh …  

Cách tiếp cận dựa trên quyền con người đối với AI yêu cầu áp dụng một số nguyên tắc cốt lõi, bao gồm bình đẳng và không phân biệt đối xử, sự tham gia và trách nhiệm giải trình, các nguyên tắc cũng là trọng tâm của các Mục tiêu Phát triển Bền vững và Các Nguyên tắc Hướng dẫn về Kinh doanh và Nhân quyền . Ngoài ra, các yêu cầu về tính hợp pháp, chính đáng, cần thiết và tương xứng phải được áp dụng nhất quán cho các công nghệ AI …  

Các quốc gia cũng nên áp dụng các chế độ kiểm soát xuất khẩu mạnh đối với hoạt động buôn bán công nghệ giám sát xuyên biên giới để ngăn chặn việc bán các công nghệ đó khi có nguy cơ chúng có thể được sử dụng để vi phạm nhân quyền, bao gồm cả việc nhắm mục tiêu vào các nhà báo hoặc nhà bảo vệ nhân quyền. 

Các quốc gia và doanh nghiệp nên đảm bảo rằng việc thẩm định toàn diện về quyền con người được tiến hành khi các hệ thống AI được mua lại, phát triển, triển khai và vận hành, cũng như trước khi dữ liệu lớn về cá nhân được chia sẻ hoặc sử dụng. 

Nguồn: Business & Human Rights Resource Centre